hoặc
Tài liệu học tập Phân tích bài thơ Bên kia sông Đuống của Hoàng Cầm, tại tailieuhoctap.com , bạn có thể tải miễn phí,tài liệu được sưu tầm trên internet và cung cấp miễn phí để các bạn có thể nghiên cứuhọc tập,dạng file , có kích thước 0.00 M nếu không xem đươc do lỗi font bạn có thể tải font vni về để xem,tải liệu Phân tích bài thơ Bên kia sông Đuống của Hoàng Cầm có 0 lần tải về miễn phí. Từ khóa tìm kiếm ,Học tập,Phổ thông Trung học,Tài liệu học tập lớp 11,Văn mẫu lớp 11

Phân tích bài thơ Bên kia sông Đuống của Hoàng Cầm là tài liệu tham khảo môn văn hay, tổng hợp 1 số bài văn mẫu, giúp các bạn học tốt môn văn. Qua bài phân tích, chúng ta thấy được một thế giới Kinh Bắc với truyền thống văn hóa từ lâu đời với 1 vẻ đẹp cổ kính. Mời các bạn cùng tham khảo.

Phân tích bài Bên kia sông Đuống

I. ĐẶT VẤN ĐỀ.

Quê hương mỗi người chỉ một
Như là chỉ 1 mẹ thôi
Quê hương giả dụ ai không nhớ
Sẽ không lớn nổi thành người

Mỗi 1 con người ai cũng có 1 quê hương. Và Hoàng Cầm cũng vậy, mảnh đất ăn sâu vào máu thịt ông là miền đất Kinh Bắc bên kia sông Đuống. Nhớ về quê hương là nhớ về các gì sâu nặng nhất trong tâm hồn và trong đáy sâu của cảm xúc đó nhà thơ cho ra đời “Bên kia sông Đuống”.

Bài thơ ra đời khi quê hương Kinh Bắc của ông rơi vào tay giặc Pháp. Nỗi đau xót khi nghe tin quê hương ngập chìm khói lửa chiến tranh nặng trĩu tâm hồn ông. Đứng bên này Sông Đuống, mảnh đất tự do, hướng về quê hương bên kia Sông Đuống, mảnh đất bị giặc chiếm đóng với bao nỗi niềm và xót xa trong tâm trạn. Một dòng sông mà giờ đây đôi bờ cách biệt.

II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ.

Dòng thơ đầu tiên mở ra tác phẩm là 1 tiếng gọi cất lên từ sâu thẳm trái tim đau đớn của nhà thơ, song song cũng là 1 lời an ủi:

Em ơi buồn làm chi
Anh đưa em về sông Đuống
Ngày xưa cát trắng phẳng lì

“Em” ở đây là 1 nhân vật phiếm chỉ. Tuy nhiên, có phần vững chắc đó là 1 cô gái cùng quê bên kia sông Đuống với nhà thơ. Trong thơ Hoàng Cầm ta thường gặp 1 nhân vật em như vậy, bởi đó là cái cớ để nhà thơ diễn đạt xúc cảm của mình 1 cách chân thành nhất.

Và lời an ủi đưa em về sông Đuống bản chất chỉ diến ra trong hoài niệm của nhà thơ. Trong niềm hoài niệm đó, hình ảnh trung tâm là con sông quê hương với bờ cát trắng phẳng lì chảy từ quá khứ xa xôi về hiện nay, hiện lên trong tâm trí nhà thơ như 1 dòng sáng lấp lánh và trù phú 2 bên bờ các mầu xanh bạt ngàn của các bãi mía, nương dâu:

Sông Đuống trôi đi
Một dòng lấp lánh
Nằm nghiêng nghiêng trong kháng chiến trận kì

Dáng nằm nghiêng nghiêng của dòng sông Đuống là 1 phát hiện, 1 sáng tạo độc đáo của Hoàng Cầm. Cảm xúc mãnh liệt cùng trí tưởng tượng phong phú đã giúp nhà thơ sáng tạo thành 1 hình ảnh thơ độc đáo đầy ấn tượng, làm xáo trộn cả không gian và thời gian, ám ảnh hoài tâm trí người đọc.

Từ bên này, nhà thơ đau đáu hướng cặp mắt về bên kia sông Đuống. Đoạn thơ kết thúc bằng 1 hình ảnh diến tả nỗi đau “Sao xót xa như rụng bàn tay”. Hoàng Cầm đã mượn nỗi đau của thể xác để diến tả, diễn đạt 1 cách 1 cách cụ thể nỗi đau về tinh thần. Phải là người coi quê hương là máu thịt của mình mới có tình cảm mãnh liệt tới như vậy. Có thể nói, tâm trạng ở đây đã đạt tới độ điển hình.

Cảm hứng chủ đạo trong đoạn thứ 1 là nỗi đau, sự nuối tiếc, xót xa, căm giận trước cảnh tượng quê hương thanh bình, đông vui, tươi đẹp bị giặc chiếm đóng. Từ cảm xúc về nỗi đau đó, quê hương Kinh Bắc dần dần hiện lên trong kí ức nhà thơ.

Vùng quê Kinh Bắc, trong hoài niệm, được gợi lên bởi hương lúa nếp thơm nồng – biểu trưng của đời sống sung túc, và tranh Đông Hồ – biểu trưng của đời sống tinh thần lành mạnh.

Bên kia sông Đuống
Quê hương ta lúa nếp thơm nồng
Tranh Đông Hồ gà lợn nét tươi trong
Màu dân tộc sáng bừng trên giấy điệp

Vẻ đẹp quê hương bừng sáng lên rồi bị ngập chìm trong khói lửa chiến tranh. Nhà thơ miêu tả thật xúc động các cảnh tan tác chia lìa của quê hương khi quân giặc tới: ngùn ngụt lửa hung tàn, ruộng khô, nhà cháy, con người chia li, cả loài vật cũng thành ra tan tác:

Mẹ con đàn lợn âm dương
Chia lìa đôi ngả
Đám cưới chuột đang tâng bừng rộn rã
Bây giờ tan tác về đâu

Ở đây cái ảo đã hòa nhập cùng cái thực. Mượn hình ảnh trong tranh để diễn đạt cảnh tượng thật ngoài đời, nhà thơ đã lay động sâu xa tình cảm của các con người vốn gắn bó máu thịt với truyền thống văn hóa hàng ngàn đời của quê hương Kinh Bắc.

Không chỉ có vậy, hình ảnh quê hương Kinh Bắc còn được gợi lên với các đền chùa cổ kính, các hội hè đình đám diễn đạt khát vọng 1 đời sống hạnh phúc, bình yên của nhân dân. Vậy mà giấc mộng bình yên mấy trăm 5 đó giờ đây vỡ .

Những nàng môi cắn chỉ quết trầu
Những cụ già phơ phơ tóc trắng
Những em sột soạt quần nâu
Bây giờ đi đâu về đâu

Những con người mang 1 phần vong hồn của quê hương xứ sở đó giờ đây trở nên trơ tráo, tan tác. Cũng không còn nữa các hội hè đông vui, nhôn nhịp. Chỉ còn tiếng chuông chùa văng vẳng từ thuở bình yên xa xưa vọng về càng làm tăng thêm sự hoang vắng của quê hương như tiếng than vãn nuối tiếc 1 thời yên ấm.

Vùng quê Kinh Bắc còn được gợi lên bằng cảnh lao động nhộn nhịp, buôn bán đông vui, sa sầm uất. Trong tâm trí nhà thơ, hình ảnh các cô gái Kinh Bắc dăng tơ dệt lụa, buôn bán tần tảo hiện lên với các nét xinh tươi, dịu dàng, duyên dáng và biết bao tình tứ.

Ai về bên kia sông Đuống
Có nhớ từng khuôn mặt búp sen
Những cô hàng xén răng đen
Cười như mùa thu tỏa nắng

Nhưng giờ đây cũng tan tác chia lìa, không biết đi đâu, về đâu.

Trong niềm thương tiếc không nguôi các người, các cảnh vật của quê hương, Hoàng Cầm đã dành tình cảm sau nặng nhất cho người mẹ già và em nhỏ. Người mẹ già nua, còm cõi vốn đã khó nhọc trong thời bình lại càng khốn khổ hơn khi quân giặc đến. Kinh Bắc vốn là đất lành giờ đây bỗng hóa thành đất dữ. Chẳng các con người không sống được yên ổn mà cả các cánh cò cũng táo tác, hoảng hốt không chốn nương thân.

Có con cò trắng bay vùn vụt
Lướt ngang dòng sông Đuống về đâu
Mẹ ta lòng đói dạ sầu
Đường trơn tru mưa lạnh mái đầu bạc phơ

Hình ảnh cánh cò lồng vào hình ảnh người mẹ, nhưng không phải là cánh cò bay lả bay la của thời bình nữa mà là cánh cò hoảng hốt chạy trốn đạn bom, soi bóng trên lưng người mẹ run rẩy, bước thấp bước cao trên đường trơn tru mưa lạnh.

Số phận khổ thân của các đứa trẻ trong chiến tranh được Hoàng Cầm gợi lên trong cảnh đói khát cùng với sự bắt nạt dọa của đạn bom. Cả ban ngày lẫn ban đêm, cả khi thức lẫn khi ngủ, cái chết luôn rình rập, bắt nạt dọa chúng. Lòng uất hận, căm thù của nhà thơ bùng lên dữ dội. Câu thơ Hoàng Cầm tới đây thét lên phẫn nộ:

Đã có đất này chép tội
Chúng ta không biết ngươi hờn

Phần còn lại của bài thơ diễn đạt cảnh bộ đội trở về và nhân dân vùng lên đấu tranh tấn công 1 cách chủ động vào kẻ thù. Giọng thơ chuyển từ nuối tiếc, xót thương sang uất hận, căm thù.

Lời cảm thán, niềm hoài niệm ở đầu bài thơ đã trở thành lời hứa, niềm hi vọng ở đoạn kết. Một quang cảnh mùa xuân tràn trề niềm vui và ánh sáng lại trở về với vùng quê Kinh Bắc. Cô gái Kinh Bắc lại hiện ra với nụ cười tươi tắn giữa không khí tâng bừng của ngày hội.

Em đi trẩy hội non sông
Cười mê ánh sáng muôn lòng xuân xanh

III. KẾT THÚC VẤN ĐỀ.

Bên kia sông Đuống là các dòng tình cảm mãnh liệt nhất, chân thành và trong sáng nhất mà Hoàng Cầm đã dành cho quê hương yêu dấu của mình, và qua đó đánh thức trong mỗi chúng ta tình yêu quê hương giang san. Đó là đồ vật tình cảm thiêng liêng cao cả và gắn bó như chính lời bài hát của nhạc sĩ Giáp Văn Thạch.

Bấm nút thanks
sau đó bấm Tải xuống

Download tài liệu - chọn link phù hợp để download